Vergaderator

Vergaderator

Vergaderator aan het werk

Velen hebben bezwaren over de term “facilitator”. De discussie daarover loopt al een tijdje  in de LinkedIn groep van facilitators. Ik sprak hier, geheel zijdelings en toevallig – of niet -, over met Ceciel Fruijtier, tekstconsulent. Zij suggereerde in eerste instantie “vergaderier”, vergelijkbaar met kruidenier en herbergier. Eenmaal thuis raakte ik in de ban van het combineren van woordelementen. Door het combineren van werkwoorden met uitgangen zocht ik naar begrippen die beter benoemen wat we willen zeggen. Een aantal stuurde ik aan haar en na een paar dagen kwam ze met een woord dat ook op mijn lijstjes figureerde: “vergaderator“. Haar argumentatie was: “past in het rijtje mediator, observator, commentator, illustrator etc. (en facilitator, JL) Het klinkt wat actiever dan ‘vergaderant’ en wat serieuzer dan ‘vergaderier’.”. Toen zag ik het. Vergaderator. De vergaderier kunnen we gebruiken voor de aanbieder van vergaderruimte, vergelijk het met de genoemde herbergier. De deelnemer aan een vergadering noemen we vergaderaar. Maar dat hadden we al. Ik zag de betekenis van het woord niet tot ik het hoorde. Dat, denk ik dan, is de kracht van Ceciel: zij hoort wat er gezegd wordt. Ik ben van nature meer visueel ingesteld en ik zie het pas wanneer ik het begrijp.

En passant heb ik hier een mooie illustratie van mijn stelling dat betekenis een emergente kwaliteit is van wisselwerking. In een open wisselwerking (overigens ook in een gesloten, maar “open” suggereert meer openheid) ontstaat dat prettige gevoel dat wat we doen er toe doet. Dat wat er toe doet noem ik betekenis. De betekenis gaat vooraf aan de benoeming. We willen (kunnen, mogen, moeten) dat op de een of andere manier vastleggen. Dat vastleggen doen we in woorden, in taal. Vervolgens ontstaat de narratieve illusie (hebben we daar weer het lemma ‘li’?) dat de woorden de betekenis zijn.

Onze wereld bestaat uit wisselwerking – daarom noemen we het ook de (wissel)werkelijkheid. In elke wisselwerking ontstaat iets extra’s, Ceciel noemde dat, in navolging van de oprichter van Van Ede, ‘het derde punt’. In (of uit) wisselwerking ontstaan verbindingen die we bemerken, gewaarworden, benoemen en gebruiken, maar die niet tastbaar zijn zoals de wisselwerking zelf. Vandaar mijn gebruik van het woord “kwaliteit”. Wanneer ik het als qua-li-teit spel, zal het duidelijk worden (zie ook hierna) dat dit woord duidt op aspecten van de verbinding. De kwaliteit.

Overigens meent vrijwel iedereen dat faciliteren verband houdt met “facile“, Frans voor gemakkelijk. Mijn veronderstelling is dat het te maken heeft met verbinding maken. Het lemma “li” komt van “yui” dat zoveel betekent als verbinden. We vinden het in woorden als relatie, religie en intelligentie. het lemma “fac” wordt geleverd door het Latijnse “facere“, maken. “Fact”, “feit” zijn woorden die daarvan afgeleid kunnen zijn. Wellicht is dit weer een samenstelling “ire”, gaan. Faciliteren is dus maken of aangaan van verbindingen. “Se non è vero, è ben trovato“. Dat is Italiaans, als het niet waar is, is het in ieder geval goed gevonden.

About Jan Lelie

Jan Lelie works as a facilitator in The Netherlands and Europe. He is a father of two - now grown up - children. He is a Certfied Professional Facilitator and has degrees in Business Administration and Physics. He is developing a legend of meaning.
This entry was posted in Betekenis, vergaderator and tagged , . Bookmark the permalink.

One Response to Vergaderator

  1. Ha Jan!
    Gedeelde interesse maakt het onderwerp van interesse pas echt interessant!
    (niet voor niets is het ‘inter ‘ (tussen) plus ‘esse’ (zijn). ‘het ertussen aanwezige’)
    Ik heb veel plezier in etymologie: het verschaft zoveel inzicht in de taal.

    ‘fasc’ betekent in het latijn ‘band’
    je ziet het terug in bv:
    fascinerend= boeiend, ‘bindend’
    fascia = band en bindweefsel
    fascinebekleding van bijvoorbeeld een dijk ‘bindt de dijk bijeen’

    ‘li’ zie je terug in liaan (slingerplant) , liaison (verbintenis).
    Liasseren betekent bundelen en dat doe je met behulp van liassen (aldus van Dale: lias = veter of snoer waaraan brieven enz worden geregen).
    ‘li’ duidt dus kennelijk niet op de activiteit van binden, maar op het middel waarmee je binden kunt.

    Als fascilitator fungeer je dus als binder. Maar de vraag is of jij dat bent en wilt zijn. Jouw opereren kan ertoe leiden dat je als fascilitator functioneert, maar dat is slechts 1 van de vele mogelijke uitkomsten van jouw interveniëren. Jij ziet en creëert sporen van mogelijkheden, beweging en verandering.

    Terwijl ik nog eens mijn gedachten liet gaan over het rijtje functiebenamingen, besefte ik dat het achtervoegsel ‘-ator’ lijkt te duiden op de functie van het-met-een-bepaald-doel-effectueren van het eraan voorafgaande:
    Observator: iedereen observeert (doet bewust en onbewust waarnemingen), maar een observator doet dat bewust en met een bepaald doel.
    Moderator: zoekt een modus om iets operationeel te krijgen, een effectuerende modus.
    Illustrator: levert beelden (illusies) voor een bepaald doel
    Professor: draagt zijn professie over, opdat die wordt ge-ëffectueerd.
    enz.
    Als fascilitator zorg je dat het samenbinden van het ‘li’ ergens toe leidt?

    Als vergaderator effectueer je vergaderingen: jij zorgt ervoor, dat die vergaderingen tot een bepaald doel leiden. De rol van vergaderator maakt het mogelijk jouw vermogen van het zien en creëren van sporen ten dienste van anderen te stellen.

    Het achtervoegsel ‘-aar’ lijkt te duiden op een persoon die de eraan voorafgaande activiteit uitvoert:
    tekenaar
    kunstenaar
    regelaar
    leugenaar
    metselaar
    baggeraar
    enz
    en dus ook vergaderaar!

    Mijn man en ik realiseerden twee weken geleden, dat de persoon aangeduid met het achtervoegsel ‘-ier’, in zijn levensonderhoud voorziet met behulp van het eraan voorafgaande:

    winkelier
    kruidenier
    rentenier
    bankier
    herbergier
    barbier
    beiaardier
    hovenier
    tuinier
    bottellier
    koetsier
    koerier
    kanonnier
    musketier
    brigadier
    avonturier
    vliegenier
    fruijtier
    etc etc etc

    Wellicht ben jij dan naast vergaderator tevens vergaderier….. ?
    🙂

    Hartelijke groet, Ceciel

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *